همه
۱۶ خرداد ۱۳۹۶

عصب شناسی الهیات و  نقشِ آن در شناختِ ادراکِ مفسرانه

عصب شناسی یکی از مهمترینِ علومِ شناختی محسوب میشود. در اواخر دهۀ 50 قرن بیستم شاهد دست-آوردهای اساسی ای در عصب شناسیِ شناختی بودیم.

۲۴ اسفند ۱۳۹۵

بافت‌گرایی جایگزین نص‌گرایی – بخش دوم

محمد ارکون: پژوهشگری پیشگام در تفکر اسلامی معاصر

محمد ارکون (2010-1928م) از اسلام‌شناسان روشنفکر و نامدار در دنیای اسلام معاصر بود. او در الجزایر به دنیا آمد و به لحاظ فرهنگی، بَربَر و فرانسوی و عرب به شمار می‌آید. پس از تحصیل در الجزایر، دکتری تخصصی خود را از سوربُن فرانسه دریافت کرد. ارکون به عنوان یک پژوهشگر پیشگام در تفکر اسلامی معاصر، در سطح وسیعی شهرت یافته است.

۱۷ بهمن ۱۳۹۵

پروژه‌ی نقادی کانت – بخش چهارم

در درسگفتارهای منطق، کانت قوه ی حُکم را چونان یک تمثل پیچیده (تصور یک و دو) در یک آگاهی واحد توصیف می کند که در رابطه با تمثلات دیگر به وحدتی می رسند که می توان آن را به عنوان مفهوم در نظر گرفت.

۱۰ بهمن ۱۳۹۵

بافت‌گرایی جایگزین نص‌گرایی-بخش اول

روشهای تفسیر قرآن در گذر تاریخ اسلام، همواره تغییر و تکامل یافته‌اند. امروزه دو رویکرد بسیار متفاوت به تفسیر قرآن، که «متن‌گرا» (نص‌گرا: Textualist) و «بافت‌گرا» (Contextualist) نامیده می‌شوند، طرفدران بیشتری دارند.

۱۹ آذر ۱۳۹۵

رویارویی تجربه گرایی و ضد عرفان در عرفان شناسی سده بیستم(۳): ضدِّ عرفان، واکنش به خوانش تجربه گروانه  از معنویت مسیحی

3-ضدِّ عرفان: واکنش به خوانش تجربه گروانه  از معنویت مسیحی

در اواخر سده ی بیستم، دنیس ترنر، الاهیدان کاتولیک و فیلسوف دین برجسته ی بریتانیایی، به خوانش تجربه باورانه از معنویت مسیحی حمله می برد. به باور ترنر نگاه تجربه-باورانه به نوشته های عارفان قرون وسطایی نوعی جعل و تحریف است. وی در کتاب مهم و اثرگذارش، تاریکی خداوند ، که از سال 1995 تا کنون به منبع و مستند گرایش ضدِّ عرفان بدل شده، از اساس مفهوم تجربه ی دینی و مفهوم عرفان (=mysticism) را نشانه می رود.

۱۰ آذر ۱۳۹۵

مروری انتقادی بر آسیب‌شناسی های پژوهش در ایران

چکیده

پابه‌پای رشد کمی و کیفی مقالات پژوهشی ایران در سالهای اخیر، کوششهایی نیز برای آسیب‌شناسی آنها از منظرهای مختلف صورت گرفته است. محققان مختلفی، هر یک از منظری و با رویکردی، خواسته‌اند اسباب و علل ناکامیهای احتمالی را کشف کنند و راهی برای رفع آنها بیابند.

۱۱ آبان ۱۳۹۵

رویارویی تجربه گرایی و ضد عرفان در عرفان شناسی سده بیستم(۲): قرائت تجربه گروانه از عرفان، امر عرفانی و سنت معنوی

تجربه گرایی در سده ی نوزدهم و با طرح تعبیر تجربه ی دینی در نوشته های فریدریش شلایرماخر به صورت جدی، وارد گفتمان-های دین شناختی و عرفان پژوهی شد اما در نوشته های ویلیامز جیمز بود که در فهم دین و عرفان تحولی ژرف تر ایجاد کرد.

۱ آبان ۱۳۹۵

مسئلۀ تعارض قرآن کریم با علم

فراوان می‌شنویم افرادی از تطابق قرآن کریم با آخرین یافته های علمی می‌گویند، یا حتی فراتر از این، مدعی هستند که ریشۀ تمام علوم را در قرآن می‌توان یافت، یا حتی دنبال تأسیس دانشهایی چند بر اساس قرآن هستند. بدین سان، گاه از یک آیه معنایی می‌فهمند که هرگز در طول هزار و چهارصد سال گذشته کسی از آن چنین درنیافته است.

۱۳ مهر ۱۳۹۵

کانت و علم نجوم: ابهام زدایی از چند مفهوم – بخش سوم

۳- ابهام زدایی از چند مفهوم

همانطور که گفته شد، قبل از بحث بیشتر درباره ی ایده آلیسم ترافرازنده باید معنای چند مفهوم نزد کانت را روشن کنیم.

۱۰ مهر ۱۳۹۵

درآمدی بر مبدا و مبنای هنر از شرق تا غرب : عالم نـ رسیدن ها و جهان رسیدن ها

عین- جهان اجتماعي از طريق اراده و آگاهی افراد به وجود مي‌آيد و هيچ يك از انسانها به تنهايي جهان پيرامون خود را سامان نمي‌دهد. نظام‌هاي معاني از مشاركت افراد در هدف ها، آرمانها، ارزش‌ها، كنش‌ها و معاني پيوسته با يكديگر به وجود مي‌آيد. هر يك از ما همواره در جهاني ديده مي‌گشايد كه پيش از او توسط گذشتگان پديد آمده است.

۲ مهر ۱۳۹۵

رویارویی تجربه گرایی و ضد عرفان در عرفان شناسی سده بیستم-بخش اول

مقدمه

در سده های نوزدهم و بیستم میلادی و به نحو مشخص، در سنت معنویت مسیحی، به دنبال تلاش های فریدریش شلایرماخر، مفهوم تجربه ی دینی نقش مهم و بنیادینی در الاهیات مسیحی ایفا کرده و هنوز نقش خود را در آثار فیلسوفان دینی نظیر جان هیک، ویلیام آلستون و آلوین پلانتینگا حفظ کرده است. 

۱۲ شهریور ۱۳۹۵

مروری کوتاه بر اندیشه پورسینا

از نخستین سالهای سده چهاردهم تا میانه سده شانزدهم میلادی آثار پورسینا یکی از مهمترین مراجع علم پزشکی در دانشگاههای اروپا به شمار رفته و در برخی موارد نظریات وی تا سده هیجدهم همچنان مورد استناد اساتید قرار می گرفت. جایگاه این دانشمند ایرانی در حوزه طب به گونه ای بود که برخلاف مسلمانان که بر قامت وی قبای شیخ الرئیسی همه علوم را دوختند، در غرب به وی لقب Princeps medicorum (شاهزاده پزشکان) داده شد، به این معنا که وی بیشتر و پیشتر از هر چیز به واسطه خدماتش در علم پزشکی شهرت یافته بود.

۳ مرداد ۱۳۹۵

کانت و علم نجوم: از دریافت حسی به تجربه – بخش دوم

در دومین بخش از سلسله نوشتار "کانت و علم نجوم" به بررسی ویژگی های دریافت حسی از منظرگاه کانت براساس کتاب نقد خرد ناب وی می پردازیم.

۲۲ تیر ۱۳۹۵

از زبان شناسی شناختی تا زبانشناسی فرهنگی: ترسیم جهان بینی قرآنی با استفاده از استعاره های مفهومی

ترسیم جهان بینی قرآنی مبتنی است بر نگاهی کل نگر و جامع نگر به متن قرآنی که با رویکردهای ساخت گرا و یا سیستمی سازگاری دارد. شاید در دورانِ معاصر اولین کسی که به تفصیل و با جزئیات قصد استخراجِ جهان بینی قرآنی را داشت ایزوتسو بود. او در مقدمۀ کتاب ارزشمندِ خود، خدا و انسان در قرآن، انگیزۀ اصلیِ خود را استخراج جهان بینی قرآنی دانست.

۳۰ خرداد ۱۳۹۵

کانت و علم نجوم – بخش اول

ایمانوئل کانت در ادامه ی سنّت فلسفی ‌ای قرار دارد که می توان آن را «نجات نمودها» نامگذاری کرد.