همه
۱۳۹۷/۰۵/۱۴

بررسی تحلیلی آسیب‌شناسی پژوهش در کشور

رسيدن ايران به قدرت برتر علمي منطقه در سال  1404 از اهداف سند چشم انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی  است. اين هدف والا نيازمند فراهم شدن زمينه‌ها و شرايط متعددي از قبیل  مديريت صحيح در  عرصه پژوهشي، پشتيباني و حمايت از نيروهاي متخصص، گرايش نظام آموزشي به سمت پژوهش پروري و غیره است. با این وجود دامنه تاثیرگذاری و تاثیرپذیری اقدامات پژوهشی و تحقیقات علمی در کشور ما علیرغم سر و صدای زیاد چندان مطلوب نیست. حال پرسش اصلی آن است که  به چه دلایلی کشور ما با وجود برخورداری از امکانات بالقوه در این بخش و نیروهای محقق نتوانسته است در زمینه تحقیقات، گام‌های موثری را بردارد . مقاله حاضر تلاشی است که با توجه به نیاز جدی به آسیب شناسی روند پژوهش در کشور پرداخته و ضمن تشریح وضعیت حال به کمبودها و نقص های آن اشاره دارد تا متولیان و مسئولین با عنایت به آن در جهت رفع این موانع کوشیده و وضعیت مطلوب پژوهش در کشور فراهم شود.
۱۳۹۷/۰۴/۱۳

درنگی بر مفهوم ” تمنّای فرار” در تقابل با فضای روزمرّگی: ریشه پیدایش انگاره “اتوپیا”

  فضای زندگی روزمّره یکی از مفاهیم بنیادین در مطالعات علوم اجتماعی مارکسیستی و پسامارکسیستی است. یکی از متفکران صاحب سبک در این حوزه هنری لفبوره […]
۱۳۹۷/۰۳/۳۰

جدال در آکادمیا: یازدهم سپتامبر، ماهیت اسلام و پویائی مطالعات خاورمیانه در آمریکا

پژوهش‌ها در دهه‌های اخیر نشان داده که مطالعات صورت گرفته درباره شرق در جهان غرب، در قرن‌های گذشته، به صورت قابل ملاحظه‌ای همنوا با برساخته‌های کلیشه‌ای، هدفمند و هم‌راستا با منافع قدرت‌های غربی نسبت به ساکنان این مناطق از جهان بوده است.[1] از این رو مطالعات خاورمیانه در دهه‌های اخیر در جهان غرب، از حیث ارتباط با سیاست‌های حاکم بر آن کشورها نسبت به مسائل خاورمیانه، محل بحث و جدل بسیاری بوده است.
۱۳۹۵/۱۲/۲۴

بافت‌گرایی جایگزین نص‌گرایی – بخش دوم

محمد ارکون: پژوهشگری پیشگام در تفکر اسلامی معاصر

محمد ارکون (2010-1928م) از اسلام‌شناسان روشنفکر و نامدار در دنیای اسلام معاصر بود. او در الجزایر به دنیا آمد و به لحاظ فرهنگی، بَربَر و فرانسوی و عرب به شمار می‌آید. پس از تحصیل در الجزایر، دکتری تخصصی خود را از سوربُن فرانسه دریافت کرد. ارکون به عنوان یک پژوهشگر پیشگام در تفکر اسلامی معاصر، در سطح وسیعی شهرت یافته است.

۱۳۹۵/۰۹/۰۱

علم حاکم است یا سیاست؟: نگاهی به نقش سالبۀ وزارت علوم در زوال دانش در ایران

سالهاست که ضعف جامعۀ آکادمیک ایران به خصوص در علوم انسانی به شدّت خودنمایی می کند. نشستها، سخنرانیها، همایشها و جلسات متعددی برای استخراج آسیبهای جامعۀ علمی در ایران تدارک دیده شده است و نسخه های متعددی نیز برای درمان آن پیچیده شده که هیچ کدام نتوانسته درمانی برای دردِ این بیمارِ در حالِ احتضار باشد.

۱۳۹۵/۰۸/۰۸

وضعیت استثنایی نوشته جورجیو آگامبن (۱): وضعیت استثنایی به مثابه الگویی از حکومت

ترجمه لیلا چمن خواه

کارل اشمیت در اولین جلد کتاب الاهیات سیاسی (1922) پیوندی بنیادین میان وضعیت استثنایی و حاکمیت[1] برقرار کرد. اگرچه تعریف معروف او از حاکم به مثابه "کسی که دربارۀ وضعیت استثنایی تصمیم می گیرد"، وسیعاً مورد تفسیر و بررسی قرار گرفته است، اما هنوز هیچ نظریه ای دربارۀ وضعیت استثنایی در حقوق عمومی وجود ندارد و چنین به نظر می رسد که حقوق دانان و نظریه پردازان حقوق عمومی مشکل را  بیشتر پرسش از واقعیت  می دانند تا یک مشکل حقوقی اصیل.

۱۳۹۵/۰۶/۰۹

مطالعات انتقادی گفتمان و تولید و بازتولید ایدئولوژی ها

یکی از اصطلاحاتی که در مطالعات  (انتقادی) گفتمان به کرات به گوش می رسد، اصطلاح تولید و بازتولید(production and reproduction) است. به طور کلی، پیش فرضی که بسیاری از نظریه پردازان گفتمان قبول دارند این است که رابطه ای دوسویه (دیالکتیک) میان گفتمان ها و جوامع وجود دارد.

۱۳۹۵/۰۵/۲۵

عقلانیت نابخردانه: تامّلی بَر “عقلانیت” از دو مَنظرِ متفاوتِ اقتصاد و جامعه شناسی

عقلانیت یکی از مهمترین دست آوردهای مهم برای انسانِ مدرن محسوب می شود. عقلانیت در ابتدا ارتباط عمیقی با اومانیسم و سکولاریسم داشت. انسان محوری رکنی اساسی بود که مولفه های عقلانیت را می شد بر اساس آن مرتب کرد.

۱۳۹۵/۰۵/۲۲

تحلیل گفتمان شبکه های اجتماعی

در زندگی امروزی، عبارات شبکه های اجتماعی و رسانه های اجتماعی نقشی بسیار پررنگ دارند. اگرچه بسیاری از ما این دو عبارت را به جای هم استفاده می کنیم، تفاوت هایی بین این دو وجود دارند.

۱۳۹۵/۰۵/۰۳

کانت و علم نجوم: از دریافت حسی به تجربه – بخش دوم

در دومین بخش از سلسله نوشتار "کانت و علم نجوم" به بررسی ویژگی های دریافت حسی از منظرگاه کانت براساس کتاب نقد خرد ناب وی می پردازیم.

۱۳۹۵/۰۴/۲۲

از زبان شناسی شناختی تا زبانشناسی فرهنگی: ترسیم جهان بینی قرآنی با استفاده از استعاره های مفهومی

ترسیم جهان بینی قرآنی مبتنی است بر نگاهی کل نگر و جامع نگر به متن قرآنی که با رویکردهای ساخت گرا و یا سیستمی سازگاری دارد. شاید در دورانِ معاصر اولین کسی که به تفصیل و با جزئیات قصد استخراجِ جهان بینی قرآنی را داشت ایزوتسو بود. او در مقدمۀ کتاب ارزشمندِ خود، خدا و انسان در قرآن، انگیزۀ اصلیِ خود را استخراج جهان بینی قرآنی دانست.

۱۳۹۵/۰۳/۳۰

کانت و علم نجوم – بخش اول

ایمانوئل کانت در ادامه ی سنّت فلسفی ‌ای قرار دارد که می توان آن را «نجات نمودها» نامگذاری کرد.

۱۳۹۵/۰۳/۲۷

گفتمان عصری و مطالعات میان رشته ای قرآن کریم

به اهتمام مرتضی سلمان نژاد

در طی يک و نيم سده اخير، همگام با برآمدن جريان های اسلامگرا و گرونده به بازگشت به ارزش های دينی در جهان اسلام، روياورد به فهم قرآن و شناخت مقام قرآن نيز در ميان مسلمانان فزونی گرفته است. با وجود تفاوت هايی که ميان طيف های مختلف اسلامگرا در اين دوره ديده می شود، محوريت دادن به قرآن کريم در فهم اسلام و بازخوانی تعاليم آن، از وجوه مشترک بين آنهاست.

۱۳۹۵/۰۳/۲۶

جستاری دربارۀ انگارۀ «مطالعات» و کارکرد ناصحیح آن در گفتمان آکادمیکِ معاصر

تفکّر و توجهِ فیلسوفانه و منتقدانه به جهانِ اطراف همیشه یکی از مهمترین دغدغه­ های اندیشمندان در سرتاسرِ دنیا بوده است. چنین توجهاتی موجب میشود که موضوعات و مسائل بسیار زیادی برای یک اندیشمند به ­وجود بیاید که غالباً نیز به ­دلیل فاصلۀ این موضوعات با برنامه ­های پژوهشیِ در دستِ انجام، امکان پرداختنِ به آنها به شکل کامل و مستوفی وجود ندارد.