همه
۱۳۹۷/۱۱/۲۹

رساله‌ها و تألیفات نگاشته شده درباره شهر طائف در میراث اسلامی

چکیده: طائف شهری است در شرق مکه مکرمه در عربستان که در سال هشتم هجری به دست رسول خدا (ص) فتح شد. در طائف مسجد و زیارتگاه عبدالله بن عبّاس، از صحابه برجسته پیامبر، و زیارتگاه‌ها و اماکنی منسوب به آن حضرت وجود داشته که وجود این آثار، باعث شده است که شماری از نویسندگان مسلمان در دوره‌های مختلف، به نگارش رساله‌ها و تألیفاتی درباره طائف و فضایل و اماکن متبرکه آن اقدام کنند. در این مقاله، تلاش شده تا ضمن ارائه کتاب‌شناسی جامعی از آثار تألیف شده درباره این شهر، ویژگی‌های کلی و اهمیت آنها به طور اجمالی بیان گردد. واژگان کلیدی: طائف، کتاب‌شناسی، تاریخ‌های محلی، حجاز، عربستان سعودی، ابن عبّاس
۱۳۹۷/۱۱/۲۰

نسخه کهن شماره ۵۷۵۱ در کتابخانه آستان قدس، از اخبار المدینه ابن زباله و منازل مکه ابن کوفی، تا کتاب المناسکِ حربی و کتاب الطریق قاضی وکیع

در کتابخانه آستان قدس رضوی، نسخه خطی کهنی به شماره ۵۷۵۱ نگهداری می‌شود که به علت افتادگی آغاز نسخه، عنوان کتاب و نام مؤلف آن را […]
۱۳۹۷/۱۰/۲۴

ملا عبدالله شوشتری و کتابت دو مجموعه رجالی در جبل عامل

عبدالله بن حسین تستری معروف به ملا عبدالله شوشتری (درگذشته ۱۰۲۱ق)، از علمای برجسته دوره صفوی و معاصر شاه عباس کبیر (حکومت: ۹۹۶-۱۰۳۸ق) است که مدرسه […]
۱۳۹۷/۱۰/۰۲

نسخ خطی و اسلام شناسی دیجیتال در نیوزیلند/Islamic Manuscripts and Digital Islamic Studies in New Zealand

یکی از جذاب ترین تجربه های کاری من زمانی بود که در دانشگاه اتاگو، کشور نیوزیلند (زلاند نو)، مشغول تدریس دروس مختلف همچون تاریخ اسلام، شریعت، […]
۱۳۹۷/۱۰/۰۲

اشتباه سازنده: بازبینی نقادانه آثار شخصی

چند ماه پیش چهل و ششمین (معرفی و) نقد کتابم را منتشر ساختم. آن هم بر کتاب مسیمو کمپنینی، پژوهشگری ایتالیایی که در تلاش است تا […]
۱۳۹۷/۱۰/۰۱

تمایلات شیعی ابن مستوفی مؤلف تاریخ اربل

شرف‌الدین ابوالبرکات مبارک بن احمد بن مبارک بن موهوب لخمی اربلی معروف به ابن مستوفی (۵۶۴-۶۳۷ق)، ادیب، شاعر و مورخ مشهور اربل (شهر اربیل کنونی در […]
۱۳۹۷/۰۹/۱۴

تشیّع مَعْن بن زائده در روایت داستانی ازدواج حسین بن زید بن امام زین‌العابدین (ع)

ابوالولید مَعْن بن زائده شیبانی (مقتول در ۱۵۱ق) از امرای مشهور عرب در اواخر دوره اموی و اوایل دوره عباسی و از شخصیت‌هایی است که به […]
۱۳۹۷/۰۸/۰۹

ایام العرب؛ گونه ای از انواع تاریخ نگاری یا شاخه ای از ادبیات حماسی؟

آیا می توان ایام العرب را گونه ای از انواع تاریخ نگاری برشمرد و آن را در کنار انساب نگاری به عنوان نوعی از تاریخ نگاری بومی عرب پیش از اسلام درنظر گرفت؟ از سوی دیگر، ویژگی های مختلف ادبیات حماسی را می توان در محتوای ایام العرب مشاهده کرد. تم همه این روایات، رزم با دشمنان در راه دفاع از شرافت قبیله ای است و سخنان ستیزه جویان این رخدادها اولا منظوم و ثانیا دارای محتوای هیجان و غلیان برای جنگجویی است.
۱۳۹۷/۰۸/۰۷

تأملی در مسیر کاروان اسرای اهل بیت (ع)

  چکیده: مسیر جغرافیایی کاروان اسرای اهل بیت (ع) از کوفه تا شام، از موضوعات تاریخی مرتبط با مسئله اربعین حسینی است که درباره آن، میان پژوهشگران […]
۱۳۹۷/۰۷/۱۳

ستیز با اجتهاد؛ نگاهی دوباره به ظهور و افول اخباریگری

این متن قبلا در مهر ماه 1394 در شماره 115 مجله خیمه منتشر شده است.
۱۳۹۷/۰۷/۰۸

کتابی مهم از میراث اهل سنت در قرن هفتم دربارۀ فضائل اهل بیت علیهم السلام

در بین تألیفاتی که در باب فضائل اهل بیت پیامبر(ص) تألیف شده كتابهایی دیده می شوند که مؤلفین آنها در عین حال که از اهل سنت هستند و بعضا بسیار شاخص در اعتقاد به مذهب خود، ولی در این کتابها به امامان ۱۲ گانه شیعه اشاره كرده اند و به ذکر مناقب و فضائل آنها با تعابیری چون «امام» و «معصوم» پرداخته اند.
۱۳۹۷/۰۶/۳۱

میزان تأثیرپذیری تاریخ نگاری مسلمانان از نهضت ترجمه در عصر عباسیان

نهضت ترجمه عصر عباسیان که در مدت کوتاهی توانست پارادایم فکری جهان اسلام را تغییر دهد آیا بر نگرش و روش در تاریخ نگاری مسلمانان هم توانست اثری در خور بگذارد؟
۱۳۹۷/۰۶/۲۸

إطلاله تاریخیه عامه على مراسم إحیاء ذکرى عاشوراء فی أهم المدن العربیه

مقدمه تعتبر الشعائر الحسینیه، ولا سیّما ما یقام منها فی یوم عاشوراء واللیالی العشره الأولى من شهر محرم الحرام، من أهم المظاهر الدینیه والاجتماعیه التی امتاز […]
۱۳۹۷/۰۶/۰۳

امام علی (ع) به روایت آثار زیدیه

متن سخنرانی دکتر سعید طاوسی مسرور در موسسه اشراق در تاریخ 22 اردیبهشت 1393 که پیش از این در سایت پیشینه (pishine.ir) منتشر شده است.
۱۳۹۷/۰۵/۱۶

نسبت تاریخ نگاری و دانش حدیث در سده های نخستین اسلامی

اگر با قدری تسامح بتوان مکتب سیره نگاری محدثان مدینه را به مکتب تاریخ نگاری حجاز تعبیر نمود و آن را به نخستین مکتب تاریخ نگاری مسلمانان ارتقا داد آیا می توان ارتباط معناداری میان این مکتب و مکاتب تاریخ نگاری بعدی یافت و مدعی شد که دانش حدیث بر روش ها و شیوه های تاریخ نگاری مسلمانان اثرگذار بوده است؟