۱۳۹۷/۰۵/۲۱

عصب زیبایی شناسی؛ کمی سازیِ ادراک های زیبایی شناختیِ قرآن

ابعادِ زیبایی شناسانه قرآن در زمرۀ مهمترین ابعادی بوده¬اند که از دوران صدر اسلام تاکنون مورد توجه ادیبان و قرآن پژوهان بوده است. عدمِ امکانِ ارائۀ […]
۱۳۹۷/۰۵/۱۶

نسبت تاریخ نگاری و دانش حدیث در سده های نخستین اسلامی

اگر با قدری تسامح بتوان مکتب سیره نگاری محدثان مدینه را به مکتب تاریخ نگاری حجاز تعبیر نمود و آن را به نخستین مکتب تاریخ نگاری مسلمانان ارتقا داد آیا می توان ارتباط معناداری میان این مکتب و مکاتب تاریخ نگاری بعدی یافت و مدعی شد که دانش حدیث بر روش ها و شیوه های تاریخ نگاری مسلمانان اثرگذار بوده است؟
۱۳۹۷/۰۵/۱۴

بررسی تحلیلی آسیب‌شناسی پژوهش در کشور

رسيدن ايران به قدرت برتر علمي منطقه در سال  1404 از اهداف سند چشم انداز 20 ساله نظام جمهوری اسلامی  است. اين هدف والا نيازمند فراهم شدن زمينه‌ها و شرايط متعددي از قبیل  مديريت صحيح در  عرصه پژوهشي، پشتيباني و حمايت از نيروهاي متخصص، گرايش نظام آموزشي به سمت پژوهش پروري و غیره است. با این وجود دامنه تاثیرگذاری و تاثیرپذیری اقدامات پژوهشی و تحقیقات علمی در کشور ما علیرغم سر و صدای زیاد چندان مطلوب نیست. حال پرسش اصلی آن است که  به چه دلایلی کشور ما با وجود برخورداری از امکانات بالقوه در این بخش و نیروهای محقق نتوانسته است در زمینه تحقیقات، گام‌های موثری را بردارد . مقاله حاضر تلاشی است که با توجه به نیاز جدی به آسیب شناسی روند پژوهش در کشور پرداخته و ضمن تشریح وضعیت حال به کمبودها و نقص های آن اشاره دارد تا متولیان و مسئولین با عنایت به آن در جهت رفع این موانع کوشیده و وضعیت مطلوب پژوهش در کشور فراهم شود.
۱۳۹۷/۰۵/۱۱

سنت شفاهی در دین یهودی و مسیحی

پيشينه ای نزديک به حديث در سنت يهود را می توان در اگّاده يا هگاده جستجو کرد که از نظر لغوی به معنای حکايت و داستان است (ياسترو، I/11). اگاده در عرض هلاخه يکی از دو بخش اصلی از سنت ربانی يا تلمود را تشکيل می دهد. در سنت تلمودی، برخلاف هلاخه که شامل مباحث حقوقی و اخلاقی دانسته می شود، اگاده می تواند شامل هر موضوعی جز مباحث حقوقی باشد (استراک، 201بب) و اين مجموع تلمود است که می تواند با حديث اسلامی مقايسه شود. به تعبير ديگر همسنگی اگاده با حديث، بيشتر جنبه ی ريشه شناسی واژه و همسنگی تلمود با حديث، برآمده از محتوای تعاليم است.
۱۳۹۷/۰۵/۰۷

سیری کوتاه در تاریخ نوابان شیعه رامپور و آشنایی با کتابخانه رضا مهم ترین یادگار آنان

در دورانی که مردم جهان باجنگ، بیماری و فقر دست وپنجه نرم می‌کردند در قصبه کوچک مصطفی آباد معروف به رامپور، در هند حکومتی ظهور کرد که با تمام فرازونشیب‌هایش خدمات فرهنگی بزرگی به جهان اسلام انجام داد. در این مقاله سیری داریم بر نوّابان شیعه رامپور، حکمرانانی که خود را موظف به خدمت به فرهنگ و هنر می‌دانستند.
۱۳۹۷/۰۵/۰۲

دستور تطبیقی زبان های سامی

دستور تطبيقی زبان‌های سامی حوزه‌ای از دانش زبان‌شناسی تاريخی- تطبيقی است که بيش از دو قرن سابقه دارد و افزون بر مقالات فراوان، ده‌ها کتاب شاخص در اين باره نوشته شده است. مقصود از زبان‌های سامی، خانواده‌ای از زبان‌های امروزی و تاريخی در منطقه ی آسيای مقدم و شاخ آفريقاست که از آن ميان عربی برای ما آشناترين است و پس از هندواروپايی يکی از خانواده‌هايی است که در مرکز توجه زبان‌شناسان بوده است.
۱۳۹۷/۰۵/۰۱

ارزیابیِ نقدها به کاربستِ زبان شناسی شناختی در مطالعات قرآنی

رویکردِ میان رشته ای در ایران مقولۀ عجیبی است: دائماً در فرود و فراز و افراط و تفریط است. گاهی رویکرد به یک حوزه دانشی مثل […]
۱۳۹۷/۰۴/۲۹

«انزال» و «تنزیل»، تفاوت یا قرابت معنایی؟

  در بحث از چگونگی نزول قرآن کریم، جز به دست دادن روایات، بعضاً تأملاتی زبان‌شناختی نیز درباره تفاوت یا هم معنایی انزال و تنزیل مطرح […]
۱۳۹۷/۰۴/۲۵

بازخوانی آیه ی مائده با رویکردی متنی- بافتی / واژه ی قرآنی عید در پرتو ریشه‌شناسی سامی

  بسمه تعالی میز پژوهش هفته – شماره ی ۳ (۹ الی ۲۲ تیرماه ۱۳۹۷) پاییز سال گذشته در همایشی به مناسبت نقد و ارزیابی کتاب […]
۱۳۹۷/۰۴/۲۵

پیش‌نویس یک مقاله در بازخوانی نظریه ی کنش‌های گفتاری

  باسمه تعالی میز پژوهش هفته – شماره ی ۲ (۲-۸ تیرماه ۱۳۹۷) نوشتن پیش‌نویس یک مقاله در بازخوانی نظریه ی کنش‌های گفتاری: در حیطه کاربردشناسی […]
۱۳۹۷/۰۴/۲۵

مطالعه ی موردی انگاره ی صدقات/ زکات در فرهنگ اسلامی

باسمه تعالی میز پژوهش هفته – شماره ی یک (۲۶خرداد- ۱تیر ۱۳۹۷) نوشتن یک قطعه متن در حوزه ی روش‌شناسی تاریخ با عنوان: وضعیت بین دو […]
۱۳۹۷/۰۴/۲۱

تاریخ نگاری اسلامی یا تاریخ نگاری مسلمانان؟ کنکاشی در اصالت تاریخ نگاری در اسلام

آیا به کار بردن پسوند اسلامی که در واقع انتساب به یک دین محسوب می شود برای یک جریان تاریخ نگاری صحیح است؟ جریان تاریخ نگاری اسلامی، پسوند اسلامی خود را به این مناسبت دریافت کرده است که تاریخ نگاران آن مسلمان بوده اند و بر اساس تعالیم اسلامی به تاریخ نگاری همت گمارده اند؛ یا بر این اساس صفت اسلامی یافته است که تاریخ نگاران آن به تدوین تحولات جهان اسلام پرداخته اند؟
۱۳۹۷/۰۴/۲۰

مغزِ قلب در علوم شناختی و قلبِ متفکر در قرآن (تعاملِ ادراکیِ دوسویۀ مغز و قلب انسان)

یکی از جدیدترین تحقیقاتی که در علوم شناختی صورت پذیرفته است بر تعاملِ ادراکیِ دوسویۀ مغز و قلب انسان دلالت دارد. موسسه heartmath در تحقیقی مستقل […]
۱۳۹۷/۰۴/۱۷

معرفی کتاب: جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی

معرفی کتاب: جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی کتاب «جستارهایی در اعتبارسنجی و فهم روایات طبی، به اهتمام دکتر یحیی میرحسینی و با سرپرستی علمی […]
۱۳۹۷/۰۴/۱۶

F1000research مدل بسیار خوبی برای از بین بردنِ فسادِ سازمان یافته و رانت پژوهش در آکادمیای ایران

  اخیراً به واسطه یکی از دوستان خوبم در معاونت پژوهشی دانشگاه شهید بهشتی با یک سایت بسیار خوب و مهم برای پذیرش و چاپ مقالات […]